سخنرانی استاد محمد حسین رحیمی
از خودشناسی تا توحید
به مناسبت دهه دوم محرم سال ۱۴۰۵
ارائه شده در روضه خانه امکان
جلسه ۱
«عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لَا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ»
آیا میتوان از سعادت سخن گفت، بیآنکه انسان خود را شناخته باشد؟ چرا در هندسهی معرفتی اسلام، «خودشناسی» نه یک توصیهی اخلاقی، بلکه شرطِ لازمِ ورود به مسیر توحید است؟
- شناسنامه علمی جلسه اول:
+ موضوع: معرفت نفس؛ مبنای سعادت و آغازگاه سلوک
+ محور اصلی: تبیینِ انفسیِ آیه «عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ»
+ مبانی نظری: استخراج شده از اندیشههای علامه طباطبایی (با تأکید بر رساله الولایه)
+ هدف: گذار از دینداریِ ظاهرمحور به ساحتِ باطنیِ سلوک و معرفت
جلسه ۲
«يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنتُمُ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ»
آیا میتوان در میانِ انبوهِ اسباب، تواناییها و داراییها، حقیقتِ خود را یافت؟ چگونه میتوان در عینِ حضور در عالمِ مادی، از بندِ «پندارِ استقلال» رهایی یافت و به مقامِ مراقبهی توحیدی رسید؟
+ موضوع: معرفتِ سهمرتبهایِ هستی؛ از فقر وجودی تا مراقبهی توحیدی
+ محور اصلی: تبیینِ نسبت میان غنای مطلق حق و فقرِ وجودی انسان
+ مبانی نظری: تحلیلِ ساختار هستی و مفهومِ «اذن الهی» در عالم اسباب (بر مبنای رساله الولایه)
+ هدف: گذار از «پندار استقلال» به ساحتِ «مراقبه توحیدی» و حضور در اذنِ الهی
جلسه ۳
«نَسُوا اللَّهَ فَأَنسَاهُمْ أَنفُسَهُمْ»
آیا میتوان در متنِ زندگیِ روزمره، میانِ دغدغههای شغلی، معیشت و مسئولیتهای اجتماعی، حقیقتاً «موحد» زیست؟
در سومین جلسه از این سلسلهمباحث، بر مبنای آموزههایِ راهگشایِ رسالة الولایه علامه طباطبایی (ره)، پرده از یکی از دقیقترین ظرایفِ سلوکی برمیداریم:
- شناسنامه علمی جلسه سوم:
+ موضوع: انقطاع از اسباب؛ سلوکِ اتصال به مسببالاسباب
+ محور اصلی: تبیینِ نسبت میان معرفتِ نفس و معرفتِ حق، و چگونگیِ بهرهمندی از اسباب بدون دلبستگیِ قلبی
+ مبانی نظری: تحلیلِ فقرِ وجودی در برابر صمدیت حق و مراتب سهگانهی طلوعِ عملی معرفتِ نفس
+ هدف: تبدیل معرفتِ نظری به سبکِ زندگیِ توحیدی و تحققِ انقطاعِ قلبی در عالمِ اسباب