سخنرانی استاد محمد حسین رحیمی

شرح مصباح الشریعه

مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه عنوان کتابی است با صد باب در اخلاق و عرفان اسلامی منسوب به امام جعفر بن محمد صادق امام ششم شیعیان است.

بررسی انتساب کتاب
پیرامون اننتساب کتاب به امام جعفر بن محمد صادق اختلافاتی وجود دارد. گرچه کتاب تالیف ایشان نیست اما توسط فردی از یاورانش از سخنان او جمع آوری گردیدهاست (بعضی مولف آنرا فضیل عیاض می دانند. محمد باقر مجلسی انتساب کتاب به امام جعفر بن محمد صادق را نفی میکند اما بسیاری دیگر از بزرگان شیعه از جمله سید بن طاووس، شهید ثانی، محسن فیض کاشانی، مهدی نراقی، سید روح الله خمینی، میرزا جواد ملکی تبریزی به مطالب کتاب اشاره کردهاند.

نسخه های کتاب
از این کتاب نسخهای در به خط مولی محمد علی مشهدی بسال ۱۰۸۲ وجود دارد که با سه واسطه از روی نسخه به خط شهید ثانی نگاشته شدهاست. نسخهای دیگر نیز به خط مولی عبدالرزاق بن محمد بن سعید مقابی که تاریخ نگارش آن ۱۱۱۵ هجری قمری است موجود میباشد.

ترجمه ها و شرح های کتاب
این کتاب به فارسی ترجمه شده و شرحهای مختلفی نیز بر آن نوشته شدهاست که برخی از آنان بدین شرح است:
۱-بیان الاسرار، نوشته شیخ حسین زاهدی
۲-منظومهای ۹۰ صفحهای از لمعات جنات الوصال، سروده احمد بن عبدالواحد کرمانی معروف به نظام علیشاه.
۳-ترجمه و شرح مصباح الشریعه، تالیف ملا عبدالرزاق گیلانی که در سال ۱۳۴۳ توسط سید جلال الدین محدث ارموی تصحیح و در چاپخانه دانشگاه تهران منتشر شد.
۴-ضیاء المصباح، تالیف اسماعیل بن محمد علی رضوی.
۵-ضیاء المصباح، تالیف یحی بن محین بن حسن بین جعفر بن صالح.
۶-ترجمه و شرح مرحوم آیت الله مصطفوی.

مرحوم آیت الله مصطفوى در مقدمه شرحی که بر این کتاب نورانی دارند میفرمایند: "اين كتاب به طور مسلم از مراكز وحى و الهام گرفته شده، و به وسيله شخصيتى كه ارتباط با عالم غيب داشته است تأليف شده است."
در اين كتاب دقائق معارف و اسرار حقايق و لطائف اخلاقيات و مراحل سير و سلوك و خصوصيات مراتب ايمان، به اندازه‏اى دقيق و تحقيقى و عميق ذكر شده است كه كمترين نقطه ضعف و انحراف و سستى در خلال جملات و مطالب آن ديده نمیشود، و آنچه مسلم است اين كتاب در مرتبه فوق كتب مؤلفه متداوله علماء و محققين و عرفاء است.




پخش جلسه ۱ دانلود
افتتاح الصلاة - رکوع - سجده


پخش جلسه ۲ دانلود
تشهد - سلام - عبودیت


پخش جلسه ۳ دانلود
ادامه عبودیت - مشی غض بصر


پخش جلسه ۴ دانلود
علم


پخش جلسه ۵ دانلود
امر به معروف و نهی از منکر — آفت علماء


پخش جلسه ۶ دانلود
رعایت


پخش جلسه ۷ دانلود
شکر - خروج از منزل


پخش جلسه ۸ دانلود
قرائت قرآن


پخش جلسه ۹ دانلود
لباس


پخش جلسه ۱۰ دانلود
ریاء


پخش جلسه ۱۱ دانلود
صدق - اخلاص


پخش جلسه ۱۲ دانلود
تقوی - ورع


پخش جلسه ۱۳ دانلود
معشرت - نوم


پخش جلسه ۱۴ دانلود
نوم - زکات


پخش جلسه ۱۵ دانلود
نیت


پخش جلسه ۱۶ دانلود
ذکر


پخش جلسه ۱۷ دانلود
آفت قرّاء


پخش جلسه ۱۸ دانلود
حق و باطل


پخش جلسه ۱۹ دانلود
معرفت انبیا و ائمه


پخش جلسه ۲۰ دانلود
حرمت مومن - نیکی به والدین - تواضع


پخش جلسه ۲۱ دانلود
جهل - وسوسه


پخش جلسه ۲۲ دانلود
ادامه وسوسه - عجب


پخش جلسه ۲۳ دانلود
سخا


پخش جلسه ۲۴ دانلود
ادامه سخا - حساب


پخش جلسه ۲۵ دانلود
ادامه حساب


پخش جلسه ۲۶ دانلود
توبه


پخش جلسه ۲۷ دانلود
ادامه توبه


پخش جلسه ۲۸ دانلود
عزلت


پخش جلسه ۲۹ دانلود
ادامه عزلت


پخش جلسه ۳۰ دانلود
صمت - عقل و هوا


پخش جلسه ۳۱ دانلود
حسد - طمع - فساد


جلسه ۳۲
(موجود نمی باشد)


پخش جلسه ۳۳ دانلود
حرص


پخش جلسه ۳۴ دانلود
حالات عارفین


پخش جلسه ۳۵ دانلود
اعراب القلوب (حالات عارفین)


پخش جلسه ۳۶ دانلود
مسواک


پخش جلسه ۳۷ دانلود
تبرّض (دستشویی رفتن) - وضو


پخش جلسه ۳۸ دانلود
دعا


پخش جلسه ۳۹ دانلود
روزه


پخش جلسه ۴۰ دانلود
زهد


پخش جلسه ۴۱ دانلود
صفات دنیا


پخش جلسه ۴۲ دانلود
تکلّف


پخش جلسه ۴۳ دانلود
غرور


پخش جلسه ۴۴ دانلود
نفاق - حسن معاشرت


پخش جلسه ۴۵ دانلود
ادامه حسن معاشرت - در گرفتن و عطا کردن


پخش جلسه ۴۶ دانلود
مشورت


پخش جلسه ۴۷ دانلود
حلم (خویشتن داری)


پخش جلسه ۴۸ دانلود
اقتدا کردن


پخش جلسه ۴۹ دانلود
عفو


پخش جلسه ۵۰ دانلود
موعظه


پخش جلسه ۵۱ دانلود
وصیت (توصیه و نصیحت)


پخش جلسه ۵۲ دانلود
توکل


پخش جلسه ۵۳ دانلود
بزرگداشت برادران (مصافحه)


پخش جلسه ۵۴ دانلود
جهاد و ریاضت